ამ საკითხის ირგვლივ საზოგადოებაში გავრცელებული შეხედულებებისა და ეკლესიის ოფიციალური სწავლების გამიჯვნა ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ხშირად ადამიანები ხალხურ ტრადიციებსა და საეკლესიო დოგმებს ერთმანეთში ურევენ.
აი, რას ამბობს მართლმადიდებლური მოძღვრება და რატომ არსებობს ეს წარმოდგენა:
რატომ არსებობს ეს შეხედულება ხალხში?
ხალხური შიში და "დაუცველობის" განცდა: საზოგადოებაში დამკვიდრებულია ცრურწმენა, რომ როდესაც ოჯახში ვინმე გარდაიცვლება, იქ სიკვდილისა და მძიმე განცდების აურა ტრიალებს. რადგან მოუნათლავ ბავშვს ჯერ არ აქვს მიღებული ნათლისღების საიდუმლო და არ ჰყავს მიჩენილი პერსონალური მფარველი ანგელოზი, ხალხში მიაჩნიათ, რომ ის სულიერად დაუცველია და შეიძლება რაიმე ზიანი მიადგეს.სასწრაფო დაცვის სურვილი: ხშირად ოჯახის წევრები ჩქარობენ ბავშვის მონათვლას დაკრძალვამდე ან უახლოეს დღეებში, რათა მას "ფარი" შემოავლონ და მიცვალებულის "აჩრდილისგან" დაიცვან.
რას ამბობს მართლმადიდებლური ეკლესია?
სუფთა საეკლესიო და თეოლოგიური თვალსაზრისით, ეს მიდგომა ცრურწმენაა. ეკლესია არსად არ ასწავლის, რომ ოჯახის წევრის გარდაცვალება პირდაპირ საფრთხეს უქმნის მოუნათლავ ბავშვს და ამის გამო მისი სასწრაფოდ მონათვლა აუცილებელია.
ნათლისღების ნამდვილი არსი: ნათლისღება არის ადამიანის სულიერი შობა, ეკლესიის წევრად გახდომა და ცოდვებისგან (მათ შორის, პირველქმნილი ცოდვისგან) განწმენდა. ეკლესია ისედაც ურჩევს მშობლებს, უმიზეზოდ არ გადადონ ბავშვის მონათვლა (ტრადიციულად, მე-8 ან მე-40 დღეს), თუმცა ეს კეთდება ბავშვის სულიერი ცხოვრების დასაწყებად და არა იმიტომ, რომ სახლში მიცვალებულია.
რა დაშავდება, თუ ბავშვს მაშინვე არ მონათლავენ?
მართლმადიდებლური მოძღვრების მიხედვით - არც არაფერი.
მართალია, ბავშვი ჯერ არ არის ეკლესიის სრულფასოვანი წევრი, მაგრამ ის ღვთის ქმნილებაა და უფლის მფარველობის ქვეშ იმყოფება. მას განსაკუთრებულად იცავს მშობლების ლოცვა და სიყვარული.
გარდაცვლილი ნათესავის სული პატარას არანაირ ზიანს არ მიაყენებს. ქრისტიანობისთვის სიკვდილი მარადიულობაში გადასვლაა და მასში არავითარი ისეთი "ბნელი მისტიკა" არ არის, რაც ბავშვს დააზიანებს.
ერთადერთი, რაც ამით "შავდება", არის ის, რომ სანამ ბავშვი მოუნათლავია, მას არ შეუძლია მიიღოს მონაწილეობა საეკლესიო საიდუმლოებებში, მაგალითად - ვერ ეზიარება.
შიშისა და პანიკის ნიადაგზე, მხოლოდ იმიტომ, რომ ბავშვს "რამე არ დაემართოს", ნათლობის დაჩქარებას საეკლესიო მოძღვრებასთან საერთო არაფერი აქვს.
რადგან ეს საკითხი ხალხური ცრურწმენის ნაწილია და არა საეკლესიო დოგმის, არ არსებობს საეკლესიო სამართლის ან წმინდა წერილის რაიმე კონკრეტული მუხლი, რომელიც პირდაპირ იტყვის: "არ მონათლოთ ბავშვი მხოლოდ იმიტომ, რომ სახლში მიცვალებულია".
ეს პოზიცია ეფუძნება მართლმადიდებლურ წყაროებს:
1. მართლმადიდებლური კატეხიზმო (სარწმუნოების სიმბოლოს განმარტება)
კატეხიზმოში (მართლმადიდებლური სარწმუნოების საფუძვლების სახელმძღვანელოში) დეტალურადაა განმარტებული ნათლისღების საიდუმლოს არსი. იქ წერია, რომ ნათლობის მიზანია ადამიანის განწმენდა პირველქმნილი ცოდვისგან, სულიერი შობა და ქრისტეს ეკლესიასთან შეერთება. იქ არსად არის ნახსენები, რომ ნათლობას დამცავი, მაგიური ფუნქცია აქვს რაიმე უარყოფითი ენერგიის ან მიცვალებულის წინააღმდეგ.
2. საეკლესიო ტიპიკონი და კურთხევანი (მღვდლის მსახურების წიგნი)
"კურთხევანში", რომლითაც მღვდლები ხელმძღვანელობენ, გაწერილია ბავშვის დაბადების შემდეგ წასაკითხი ლოცვები და ნათლობის წესი. ეკლესიის ტრადიციით, ბავშვისთვის სახელის დარქმევა ხდება მე-8 დღეს, ხოლო მონათვლა — მე-40 დღეს (თუმცა, შესაძლებელია უფრო ადრეც ან გვიანაც). წესებში არსად არის მითითება, რომ ოჯახში გლოვის დროს ნათლობის გრაფიკი უნდა შეიცვალოს. გამონაკლისი ხდება მხოლოდ მაშინ, თუ თავად ბავშვის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრება (მაგალითად, ავად არის).
3. წმინდა მამათა სწავლებები ცრურწმენების შესახებ
ეკლესიის მამები (მაგალითად, წმინდა იოანე ოქროპირი, ბასილი დიდი) მკაცრად გმობდნენ მაგიურ აზროვნებასა და ცრურწმენებს. მიცვალებულისგან მომდინარე "საფრთხის" რწმენა და ამის საწინააღმდეგოდ საეკლესიო საიდუმლოს (ნათლობის) გამოყენება სწორედ წარმართული, მაგიური აზროვნების ნაშთია, რასაც მართლმადიდებლობა კატეგორიულად უარყოფს.
4. თანამედროვე სასულიერო პირების განმარტებები
ეს პოზიცია ეფუძნება მართლმადიდებლურ წყაროებს:
1. მართლმადიდებლური კატეხიზმო (სარწმუნოების სიმბოლოს განმარტება)
კატეხიზმოში (მართლმადიდებლური სარწმუნოების საფუძვლების სახელმძღვანელოში) დეტალურადაა განმარტებული ნათლისღების საიდუმლოს არსი. იქ წერია, რომ ნათლობის მიზანია ადამიანის განწმენდა პირველქმნილი ცოდვისგან, სულიერი შობა და ქრისტეს ეკლესიასთან შეერთება. იქ არსად არის ნახსენები, რომ ნათლობას დამცავი, მაგიური ფუნქცია აქვს რაიმე უარყოფითი ენერგიის ან მიცვალებულის წინააღმდეგ.
2. საეკლესიო ტიპიკონი და კურთხევანი (მღვდლის მსახურების წიგნი)
"კურთხევანში", რომლითაც მღვდლები ხელმძღვანელობენ, გაწერილია ბავშვის დაბადების შემდეგ წასაკითხი ლოცვები და ნათლობის წესი. ეკლესიის ტრადიციით, ბავშვისთვის სახელის დარქმევა ხდება მე-8 დღეს, ხოლო მონათვლა — მე-40 დღეს (თუმცა, შესაძლებელია უფრო ადრეც ან გვიანაც). წესებში არსად არის მითითება, რომ ოჯახში გლოვის დროს ნათლობის გრაფიკი უნდა შეიცვალოს. გამონაკლისი ხდება მხოლოდ მაშინ, თუ თავად ბავშვის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრება (მაგალითად, ავად არის).
3. წმინდა მამათა სწავლებები ცრურწმენების შესახებ
ეკლესიის მამები (მაგალითად, წმინდა იოანე ოქროპირი, ბასილი დიდი) მკაცრად გმობდნენ მაგიურ აზროვნებასა და ცრურწმენებს. მიცვალებულისგან მომდინარე "საფრთხის" რწმენა და ამის საწინააღმდეგოდ საეკლესიო საიდუმლოს (ნათლობის) გამოყენება სწორედ წარმართული, მაგიური აზროვნების ნაშთია, რასაც მართლმადიდებლობა კატეგორიულად უარყოფს.
4. თანამედროვე სასულიერო პირების განმარტებები
ცნობილი მოძღვრების ქადაგებებში არაერთხელ ყოფილა განხილული სიკვდილთან დაკავშირებული ხალხური ცრურწმენები (მაგალითად, სარკეებზე ნაჭრის ჩამოფარება, მიცვალებულის ოთახში მარტო არ დატოვება, მოუნათლავი ბავშვის დამალვა და ა.შ.). ყველა მოძღვარი ერთხმად განმარტავს, რომ ეს ტრადიციები ქრისტიანობასთან კავშირში არ არის.
ზოგადად, რამდენად მნიშვნელოვანია ბავშვის დროულად მონათვლა?
მართლმადიდებლური მოძღვრებით, ბავშვის დროულად მონათვლა უმნიშვნელოვანესია, თუმცა ამის მიზეზი არა რაიმე სახის მისტიკური შიში, არამედ ბავშვის სულიერი სიცოცხლის დაწყებაა.
აი, რატომ ანიჭებს ეკლესია ამას დიდ მნიშვნელობას:
ზიარების მადლი: ეს ყველაზე მთავარი მიზეზია. მოუნათლავი ადამიანი, თუნდაც ჩვილი, ვერ მიიღებს მონაწილეობას ეკლესიის საიდუმლოებებში. მონათვლის შემდეგ კი ბავშვს შეუძლია რეგულარულად ეზიაროს, რაც მისი სულიერი და ფიზიკური ჯანმრთელობისთვის უდიდესი მადლია.
მფარველი ანგელოზის მიჩენა: ნათლობის საიდუმლოს დროს ადამიანს ეძლევა მფარველი ანგელოზი, რომელიც მას ცხოვრების ბოლომდე იცავს და შეეწევა.
პირველქმნილი ცოდვისგან განწმენდა: მიუხედავად იმისა, რომ ჩვილი უცოდველია პირადი ცოდვებით, საეკლესიო სწავლებით, ის იბადება საერთო საკაცობრიო (ადამისეული) ცოდვის ბეჭდით. ნათლობა ამისგან ათავისუფლებს ადამიანს და მას ქრისტეს ეკლესიის სრულუფლებიან წევრად აქცევს.
როდის არის იდეალური დრო?
საეკლესიო ტრადიციით, ბავშვის მონათვლა მიზანშეწონილია დაბადებიდან მე-40 დღეს. ეს პერიოდი ორ რამეს უკავშირდება:
სახარებისეული ტრადიცია: თავად მაცხოვარიც მე-40 დღეს მიიყვანეს ტაძარში.
დედის მდგომარეობა: მშობიარობიდან 40 დღის შემდეგ დედაზე იკითხება განწმენდის ლოცვა, რის შემდეგაც მასაც ეძლევა ტაძარში შესვლისა და შვილის ნათლობაზე დასწრების უფლება.
რატომ არ უნდა გადაიდოს?
ეკლესია მოუწოდებს მშობლებს, არ გადადონ ნათლობა საყოფაცხოვრებო მიზეზების გამო (მაგალითად, ნათლიების ერთად შეკრების სირთულე, დიდი სუფრისა და წვეულების სამზადისი, ფინანსური საკითხები და ა.შ.). სანამ ეს პრობლემები გვარდება, ბავშვი თვეების ან წლების განმავლობაში რჩება საეკლესიო მადლისა და ზიარების გარეშე.
თუ ბავშვი ავად არის ან მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრება, საეკლესიო წესით, მისი მონათვლა არათუ არ გადაიდება, არამედ დაუყოვნებლივ, პირველივე დღეებში ან საათებში სრულდება.





