ღვთის სახლში ჩვენს ყურადღებას ვამახვილებთ ფსალმუნთმგალობელის სიტყვებზე: "განვუმზადე სანთელი ცხებულსა ჩემსა. მტერთა მისთა შევმოსო სირცხვილი, ხოლო მას ზედა აღყუავნეს სიწმიდე ჩემი" (ფს. 131:17-18). ვინ თქვა ეს? რა არის ეს სანთელი, რომელიც განუმზადა თავის ცხებულს მთქმელმა? ვინ არიან ამ ცხებულის მტერნი, რომელთაც იგი ამ სანთლის მეშვეობით შეარცხვენს? რა არის ეს სიწმიდე, რომელიც ამ ცხებულზე აღყვავდება? ყოველივე ამ სიტყვებიდან ნათელი და გასაგები მხოლოდ ეს ორია: "ცხებულსა ჩემსა". რამეთუ აქ სხვა არავინ უნდა ვიგულისხმოთ, თუ არა იესო ქრისტე, უფალი და მაცხოვარი ჩვენი. ამგვარად, ამ სიტყვებში ჩაღრმავებისას ჩვენ ვპოულობთ, რომ ისინი თქვა მამა ღმერთმა. მამა ღმერთი, ანუ პირი — მამა ღმერთი, წინასწარმეტყველის პირით ამბობს: "განვუმზადე სანთელი ცხებულსა ჩემსა". ქრისტიანთათვის იმის მტკიცება არ არის საჭირო, რომ ძე ღვთისა არის იმავდროულად მისი ცხებულიც. მაშ ასე, ვიპოვეთ რა მოლაპარაკე ბაგე, ვნახოთ, ვინ იყო სანთელი, განმზადებული მამა ღმერთის მიერ ძისა და ცხებულისათვის? თავად უფალი ამბობს იოანე ნათლისმცემლის შესახებ: "იგი იყო სანთელი, რომელი იწვებოდა და ჩნდა, ხოლო თქუენ ინებეთ სიხარული ჟამ ერთ ნათელსა მისსა" (იოან. 5:35). ამრიგად, მან უწოდა იოანეს სანთელი, ნათლის წყაროსაგან აღნთებული, რათა მას დაემოწმებინა ჭეშმარიტებისათვის. რამეთუ ადამიანები მაშინ ისეთ სიბრმავეში იმყოფებოდნენ და იმდენად სუსტი ჰქონდათ შინაგანი თვალი, რომ სხვაგვარად ვერ იხილავდნენ სიმართლის მზეს, თუ არა სანთლის შეწევნით. მაგრამ, თუ ვინმეს გულის თვალი ნათელი ჰქონდა, იგი მას გაცილებით ადრე იხილავდა და არ დასჭირდებოდა სანთელი მის მისათითებლად. რამეთუ უფალი, თქვა რა ამ სანთლის შესახებ: "თქუენ ინებეთ სიხარული ჟამ ერთ ნათელსა მისსა", დასძენს: "ხოლო მე მაქუს წამებაჲ უფროჲს იოანესა". ეს სანთელი აღინთო უძლურთათვის ღამის ჟამს. როგორ აღინთო? მამა ეუბნება ცხებულს — თავის ძეს იოანეს შესახებ: "აჰა მე მოვავლინო ანგელოზი ჩემი წინაშე პირსა შენსა, რომელმან განამზადნეს გზანი შენნი წინაშე შენსა" (მალ. 3:1; მთ. 11:10). აი, ასე განუმზადა მან სანთელი თავის ცხებულს!

როგორ შეარცხვინა მან მისი მტერნი ამ სანთლის მეშვეობით? უპირველეს ყოვლისა, შენიშნეთ, რომ ეს სანთელი, როგორც ვთქვი, ნათლის წყაროსაგან არის აღნთებული. თავად იოანე მოწმობს ამის შესახებ: "სავსებისაგან მისისა ჩუენ ყოველთა მოვიღეთ" (ინ. 1:16). იოანეს ისეთი მაღალი სრულყოფილება ჰქონდა, რომ მას არა ქრისტეს წინამორბედად, არამედ თავად ქრისტედ მიიჩნევდნენ. ის რომ ყოფილიყო ამპარტავნებით დაბნელებული სანთელი, მაშინ, როდესაც იუდეველებმა მასთან მოციქულები მიავლინეს და ჰკითხეს: "შენ ვინ ხარ? ქრისტე ხარ? ანუ ელია? ანუ წინასწარმეტყველი?" — იგი იტყოდა: "სწორედ ასეაო" და ექნებოდა შემთხვევა თავისი ამპარტავნების დასაკმაყოფილებლად და, ადამიანთა შეცდომის წყალობით, მიეღო მისთვის შეუფერებელი პატივი. მაგრამ განა ცდილობდა იგი მათ დარწმუნებას იმაში, რასაც ეკითხებოდნენ? არა, მან საკუთარ თავს უწოდა მდაბალი წარგზავნილი, რომელსაც ნაბრძანები აქვს განამზადოს გზა მასზე აღმატებული პირისათვის; ხოლო შემდგომ — სიძის მეგობარი, მონა და თავისი უფლის მინდობილი პირი. "მე ვარ, — ამბობდა იგი, — ხმაჲ მღაღადებლისაჲ უდაბნოსა: განამზადეთ გზაჲ უფლისაჲ და წრფელ ყვენით ალაგნი მისნი" (მთ. 3:3). მე არც ქრისტე ვარ, არც ელია და არც წინასწარმეტყველი. ისინი ეკითხებიან: "მაშ, ვინ ხარ?" რას პასუხობს იგი? "მე ვარ ხმაჲ მღაღადებლისაჲ უდაბნოსა, განამზადეთ გზაჲ უფლისაჲ". ეს იწინასწარმეტყველა ჯერ კიდევ ესაიამ; და მასთან ჩანს, ვისზე წინასწარმეტყველებდა იგი ასე. თქვენ, ამბობს იგი, კითხულობდით ამას ესაიასთან; და, შესაძლოა, არ იცით, ვისზე ამბობს იგი: ასე რომ, ეს მე ვარ, ვისზეც ნათქვამია. თუ როგორი თავგანწირვით თქვა მან უარი ასეთ მაღალ პატივზე, რომ მას ქრისტედ მიიჩნევდნენ, ეს ჩანს მისი სიტყვებიდან: "მე უკუე წყლითა ნათელ-გცემ თქუენ, — ამბობს იგი, — ხოლო რომელი ჩემსა შემდგომად მოვალს, უძლიერეს ჩემსა არს" (ლკ. 3:16; მთ. 3:11), რომელიც ამიტომ შეიძლება მეტადაც იწოდოს, ვიდრე მე ვარ. რამდენად მეტია იგი? იმდენად, რომ "რომლისა არა ვარ ღირს გახსნად თასმისა ხამლთა მისთა" (ლუკ. 3:16).

ახლა, რა თქმა უნდა, გესმით, რატომ იყო იოანე დადგენილი ქრისტეს წინამორბედად. ხედავთ, რამდენად მცირეა იგი თავად და რამდენად დიდად აღიარებს ქრისტეს, უწოდებს რა საკუთარ თავს მის ხამლთა თასმის გახსნის ღირსადაც კი არა. როგორია თავად იგი, ვინც ასე გულწრფელად აღიარებს თავის უღირსებას? რამდენად დიდია მისი სრულყოფილება? ვის ვკითხოთ ამის შესახებ? თუ თავად იოანეს ვკითხავთ, ვერაფერს შევიტყობთ; რამეთუ იგი მდაბლდება და სიმდაბლის გამო არცერთ სიტყვას არ ამბობს თავის სრულყოფილებაზე. ვისგან მოვისმენთ, როგორია თავად იოანე, რომელიც თავს უღირსად მიიჩნევს გაუხსნას ხამლის თასმა მას, ვისაც მაშინ ადამიანად მიიჩნევდნენ? ვკითხოთ თავად უფალს და ვუთხრათ მას: "უფალო, იოანემ შენზე მაღალი მოწმობა წარმოთქვა და როდესაც ადამიანები, ხედავდნენ რა მის დიდ სათნოებებს, მას ქრისტედ აღიარებდნენ და ეკითხებოდნენ: ვინ არის იგი? მაშინ მან თქვა, რომ იგი არ არის ქრისტე, რომ მოდის მასზე აღმატებული და იმდენად აღმატებული, რომ იგი უღირსია მისი ხამლის თასმის გახსნისა; მან, როგორც ჭეშმარიტმა სანთელმა, დაამოწმა შენი მაღალი ნათლის შესახებ; ასე ამბობდა იგი შენზე: გვითხარი ჩვენ, როგორი იყო თავად იგი, ვინც ასე მოწმობდა შენზე? როგორი იყო ის, ვინც ასე დაიმდაბლა და დააკნინა თავი შენს წინაშე? აი, რა თქვა მან შენზე; თქვი შენც რაიმე ჩვენთვის მის შესახებ". ისმინეთ, რას ამბობს უფალი იოანეს შესახებ: "არა აღდგომილ არს შობილთაგან დედათა უფროჲს იოანეს ნათლისმცემლისა" (მთ. 11:11); მაგრამ შემდგომ დასძენს: "ხოლო უმცირესი სასუფეველსა ცათასა უფროჲს მისსა არს". ამას უფალი საკუთარ თავზე ამბობს, რამეთუ ღმერთისათვის არ არის ამპარტავნება, როდესაც იგი თავის სიდიადეზე საუბრობს. რას ნიშნავს სიტყვა: "უმცირესი"? იგი ნიშნავს ასაკით უმცროსს, მაგრამ სიდიადით უპირატესს. რამეთუ უფალი იესო ქრისტე იოანეს შემდეგ დაიბადა; მაგრამ ეს მასში იმასთან მიმართებით არის, რაც იგი ჩვენთვის გახდა და არა იმასთან, რის მეშვეობითაც ჩვენ შევიქმენით. ისმინეთ, რას ამბობს მამა ღმერთი მასზე, რომელიც იოანეს შემდეგ დაიბადა: არა იოანეზე უწინარეს, არა დავითზე უწინარეს, არა აბრაამზე უწინარეს, არამედ "საშოჲთ მთიებისა წინა გშევ შენ" (ფს. 109:3). თუკი ამიტომ, ჩვენი უძლურების შესაბამისად, დადგენილია, რომ მთიები წინ უსწრებდეს დღეს, და თუ ჩვენ, მთიების გამოჩენისას, გვწამს დღის გამოჩენაც: მაშინ მით უმეტეს უნდა გვჯეროდეს დღის მოწმობისა მთიების შესახებ, რომ "არა აღდგომილ არს შობილთაგან დედათა უფროჲს იოანეს ნათლისმცემლისა". და როდესაც ადამიანი, რომელზე დიდი დედათაგან შობილთა შორის არავინ არის, თავს უღირსად უწოდებს ვინმეს ხამლის თასმის გახსნისა, მაშინ როგორი უნდა იყოს ის, ვისი ხამლის თასმის გახსნის ღირსადაც არ მიიჩნევს თავს ადამიანი, რომელზე დიდი არავინ ყოფილა ადამიანთა შორის? თუ იოანე ისეთი იყო, რომ მასზე დიდი ვერავინ იქნებოდა, მაშინ მასზე აღმატებული იმაზე მეტი უნდა იყოს, ვიდრე ადამიანი. თუ იოანე ისე დიდი იყო, რომ ადამიანთაგან ვერავინ აღემატებოდა მას, მაშინ მასზე აღმატებული ყოველ ადამიანზე მაღლა დგას. მაგრამ ვინ არის ადამიანზე აღმატებული და ვინ არის ადამიანი ადამიანთათვის, მასზე ჭეშმარიტად აღყვავდება მამის სიწმიდე.

მასზე გადმოვიდა სული წმიდა მტრედის სახით. სიწმიდის ფერი მთელი სავსებით ეჩვენა იოანეს მტრედის სახით, უბრალოებისა და უმანკოების ხატად, რათა აღსრულებულიყო სიტყვები: "მას ზედა აღყუავნეს სიწმიდე ჩემი". "და მე არა ვიცოდე იგი, — ამბობს იოანე, — არამედ რომელმან მომავლინა მე ნათლის-ცემად წყლითა, მან მრქუა მე: რომელსა ზედა იხილო სული გარდამომავალი და დადგრომილი მის ზედა, იგი არს, რომელმან ნათელ-გცეს სულითა წმიდითა. და მე ვიხილე და ვწამე, რამეთუ ესე არს ძე ღმრთისაჲ" (იონ. 1:33). ვისზე წარმოთქვამს იგი ასეთ მოწმობას? მასზე, ვისზეც იხილა მამის აღყვავებული სიწმიდე. საიდან იხილა მან სული წმიდის გადმოსვლა? რამეთუ სული წმიდა არასოდეს განშორებია ძეს, ისევე როგორც არც ძე სულს, არც ძე მამას, არც მამა ძეს, არც სული ძესა და მამას. მაგრამ განწმენდილი გონება სხვაგვარად მსჯელობს ამაზე, ვიდრე ეს თვალებს წარმოუდგება. მამა არასოდეს წინ უსწრებს ძეს; ძე არასოდეს მიჰყვება მამას; არასოდეს იმიტომ, რომ იქ არ არის დრო. მამა და ძე და სული წმიდა, დროთა შემოქმედი, ერთი ღმერთია. იქ ისე არ არის, რომ შეიძლებოდეს თქმა: მამა უწინარეს, ძე შემდგომ. მას შემდეგ, რაც მამაა, არის ძეც. იკითხე, როდიდან არის მამა? მოიცავი გონებით მიწა, ცა, ანგელოზები, ხილული და უხილავი, ყოველი ქმნილება და იკითხე: როდის დაიწყო მამამ ყოფნა? ამის კითხვა არ შეიძლება მარადიულზე საუბრისას. ნუ კითხულობ "საიდან", გარდა იმისა, რამაც დასაბამი მიიღო; ნუ კითხულობ როდის და ვისგან მიიღო დასაბამი იმან, რასაც არავისგან მიუღია იგი, იმიტომ რომ არასოდეს დაწყებულა. მაგრამ როგორც მამას არ აქვს დასაბამი, ისე არ აქვს იგი არც ძეს. ძე არის ბრწყინვალება მამისა. და ამიტომ, როგორც ცეცხლის ბრწყინვალება იწყება მაშინვე, როდესაც ცეცხლი, ასევე მამის ბრწყინვალება ჩნდება მაშინვე, როდესაც მამა. მაგრამ როდის არის მამა? მარადიულობიდან მარადიულობამდე. ასევე მამის ბრწყინვალებაც არის მარადიულობიდან მარადიულობამდე; და მაინც ძეს, როგორც მამის ბრწყინვალებას, არ მიუღია დასაბამი დროში, თუმცა შობილია მამისაგან. ვინ ჩაწვდება ამას? განასწორე შენი გული, ჩამოიბერტყე მისგან მტვერი, ჩამოირეცხე უწმიდურება. როდესაც განიკურნება და განიმრთელდება ის, რაც გვიბნელებს შინაგან თვალს, მაშინ ჩვენ უკეთ ჩავწვდებით ამას და ვირწმუნებთ, სანამ ვიხილავდეთ.

ახლა კი ჩვენ მხოლოდ გვწამს, ძმებო! რა გვწამს? ის, რომ მამა, ძე და სული წმიდა არასოდეს უსწრებდნენ წინ ერთმანეთს. მაგრამ, თუმცა მამა, ძე და სული წმიდა არასოდეს უსწრებენ წინ ერთმანეთს, მე მაინც არ შემიძლია წარმო ვთქვა სახელი მამისა და ძისა და სულისა წმიდისა ისე, რომ თავად მათმა სახელებმა არ მიუთითონ დროზე და თავად არ იყვნენ დამორჩილებულნი თავის დროებს. მამა არ არის ძეზე უწინარეს, თუმცა მე არ შემიძლია სხვანაირად ვუწოდო, თუ არა ერთი უწინარეს და მეორე შემდგომ; ყოველ მარცვალს თავისი დრო აქვს და მე არ შემიძლია მეორე მარცვალი წარმო ვთქვა მანამ, სანამ პირველს არ წარმო ვთქვამ. გარკვეული დრო გადის ჩემი სიტყვების წარმოთქმისას, თუმცა მე ვსაუბრობ იმაზე, რასაც დრო არ აქვს. ასე, ჩემო ძმებო, თუკი ოდესმე წმიდა სამება გრძნობადად გამოეცხადა ჩვენს ხორციელ თვალს, ეს სწორედ მდინარე იორდანეზე მოხდა, როდესაც უფალი იოანესგან ნათელს იღებდა. მან მიიღო ნათლისღება, გამოვიდა წყლიდან და აი, გადმოფრინდა მტრედი და იყო ხმა ზეცით: "ესე არს ძე ჩემი საყუარელი, რომელ მე სათნო-ვიყავ" (მთ. 3:17). აქ გამოჩნდა ძე ადამიანში, სული მტრედში, მამა ხმაში. განუყოფელი საგანი გამოჩნდა განყოფილად, თუკი საერთოდ შეიძლება ასე ითქვას ამ საქმეზე. რამეთუ რას ვიტყვით ღმერთზე საუბრისას? და მაინც ვსაუბრობთ, და იგი გვაძლევს ნებას ვისაუბროთ მასზე ისე, როგორც მასზე ვფიქრობთ, თუმცა იგი არ არის ასეთი; მაგრამ არც ისე შეიძლება მასზე საუბარი, როგორც მასზე ვფიქრობთ. მაგრამ ადამიანთა შესაბამისად, ძმებო, აი, იგი გამოჩნდა მტრედის სახით და აღსრულდა ნათქვამი: "მას ზედა აღყუავნეს სიწმიდე ჩემი". ნათქვამია: "აღყუავნეს", ანუ აშკარად გამოჩნდება; რამეთუ ხეზე ყვავილზე ნათელი და ხილული არაფერია. მაგრამ კმარა; ჩვენ განვმარტეთ ფსალმუნის განხილული ნაწილის ბოლო სიტყვები: "მას ზედა აღყუავნეს სიწმიდე ჩემი". მაგრამ ჩვენ არ გვითქვამს, ვინ არიან ის მტერნი, რომლებიც შერცხვენილ იქნენ სანთლის მეშვეობით?

"განვუმზადე სანთელი ცხებულსა ჩემსა", — თქვა მამამ თავის ძეზე. რომელი სანთელი? იოანე. ჰკითხე ამის შესახებ თავად ძეს და მოისმენ, რომ "იგი იყო სანთელი, რომელი იწვებოდა და ჩნდა". "მტერთა მისთა შევმოსო სირცხვილი". ვინ არიან ქრისტეს აშკარა მტერნი, თუ არა იუდეველნი? მაგრამ ქრისტეს ჰყავს ფარული მტერნიც. ყოველი უსჯულოდ და უღმერთოდ მცხოვრები ქრისტეს მტერია, თუნდაც მის სახელს ატარებდეს და ქრისტიანად იწოდებოდეს. რამეთუ იგი ეტყვის ასეთებს: "არასადა გიცნი თქუენ" (მთ. 7:23), თუმცა ისინი შეჰღაღადებენ მას: "უფალო, არა სახელითა შენითა ვჭამეთ და ვსვითა და სახელითა შენითა ძალნი მრავალნი ვქმნენითა?" (ლუკ. 13:26; მათ. 7:22). რას ჭამდნენ და სვამდნენ ისინი მისი სახელით? ისინი მაღალ შეფასებას აძლევდნენ არა ჩვეულებრივ საზრდოს და არა მის გამო ამბობდნენ, რომ ქრისტეს ეკუთვნიან. არსებობს რაღაც განსაკუთრებული საზრდო და სასმელი, რომელიც მიიღება; — და ეს არის ქრისტე. და ამ საზრდოსა და სასმელს თავად ქრისტეს მტერნიც იღებენ. ვერ შეიცნეს მორწმუნეებმა უბიწო კრავი, რომლისგანაც გემოს ხედავენ; და მათგან რომ ისე ეჭამათ, რომ სასჯელი არ დაემსახურებინათ! მოციქული ამბობს: "რომელი ჭამდეს და სუმიდეს უღირსად, დასასჯელსა თვისსა ჭამს და სუამს" (1 კორ. 11:29). ამრიგად, ქრისტეს მტერნი არიან ისინი, ვისაც მეტად სურს ცხოვრება მანკიერი, ვიდრე მასთან დამორჩილება; მაგრამ, როდესაც მათ ეუბნებიან, რომ იგი მოვა განსჯად ცოცხალთა და მკვდართა, მაშინ მათ ეშინიათ მისი მოსვლისა. რომ შეეძლოთ, ისინი ისე იზამდნენ, რომ იგი არ მოსულიყო; ხოლო რადგან ეს არ შეუძლიათ, ისე იზამდნენ, რომ იგი არ დაბრუნებულიყო. ასე სურდათ იუდეველებსაც, რომ იგი არ დაბრუნებულიყო. რამეთუ ძე მივლენილ იქნა ამ ბოროტ მუშაკებთან, ამ ბოროტ მოიჯარეებთან, რომელთაც არ სურდათ კუთვნილი საზღაურის გადახდა და მათთან მივლენილი მონები ქვებით ჩაქოლეს. მაშინ თქვა სახლის პატრონმა, ვენახის უფალმა: "მივავლინო ძე ჩემი" (ლუკ. 20:15); იქნებ მისგან მაინც მოერიდოთო. მათ კი განიზრახეს გულსა მათსა და თქვეს: "ესე არს მკვიდრი, მოვედით და მოვკლათ იგი, და ჩუენი იყოს სამკვიდრებელი მისი" (ლუკ. 20:14). რადგან ვერ შეძლეს ის, რომ იგი მამისაგან არ მოსულიყო, ამიტომ ცდილობდნენ არ დაეშვათ მისი მამასთან დაბრუნება. მაგრამ რას მოუტანა ამან შედეგი? მათ იხილეს და შეურაცხყვეს მასში მოკვდავი ადამიანი, მაგრამ მასში მათ შეეძლოთ მოეკლათ მხოლოდ სიკვდილი. ქრისტეს სიკვდილით სიკვდილი მოიკლა; ხოლო იგი, აღდგომის შემდეგ, ამაღლდა მამასთან და კვლავ მოვა ქვეყანაზე. რისი გეშინიათ? გიყვარდეთ და იქნებით უსაფრთხოდ. განა ჩვენ არ ვლოცულობთ: "მოვედინ სუფევა შენი"? ამრიგად, ძმებო, ვილოცოთ ამისათვის შიშით, რათა ჩვენი ლოცვა შესმენილ იქნას.

ამგვარად, ის მტერნი, რომელთაც თავიდან ვახსენე, არიან ფარული მტერნი; ხოლო ახლა ჩვენ ვსაუბრობთ აშკარა მტრებზე, რომელთაც აშკარად სძულდათ იგი, მძვინვარებდნენ მის წინააღმდეგ, შეიპყრეს იგი და სცემეს ტანჯვით, დასცინოდნენ მას, ჯვარს აცვეს, მოკლეს და დარაჯობდნენ დაფლულს. ვნახოთ, როგორ შერცხვენილ იქნენ ისინი იმავე სანთლის მეშვეობით. როდესაც ეს მტერნი ხედავდნენ უფლის სასწაულებს, ეკითხებოდნენ მას: "გვითხარ ჩვენ, რომელითა ხელმწიფებითა ამას იქმ?" (ლუკ. 20:2) — და ეკითხებოდნენ მას ბოროტი განზრახვით; რათა, თუკი იგი მიუთითებდა თავის ხელისუფლებაზე, შეეპყროთ იგი, როგორც ღვთისმგმობელი. მაგრამ იგი მოიქცა ამ შემთხვევაში ზუსტად ისე, როგორც ოდესღაც კეისრის ხარკის შესახებ კითხვისას. მაშინ რომ ეთქვა, რომ უნდა გადაიხადონ ხარკი კეისრისა, მაშინ მას დაადანაშაულებდნენ, როგორც იუდეველი ხალხის მტერს, რომელსაც იგი თითქოს კეისრის ქვეშევრდომად და მოხარკედ აღიარებდა; ხოლო თუ იტყოდა, რომ არ უნდა გადაიხადონ ეს ხარკი, მაშინ მას დაადანაშაულებდნენ კეისრის მეგობრებისა და მსახურების წინაშე იმაში, რომ იგი თითქოს კრძალავდა ამ ხარკის გადახდას; მაგრამ მან თქვა: "მიჩვენეთ მე დინარი ხარკისა... ვისი არს ხატი ესე და ზედაწერილი?" მას უპასუხეს: "კეისრისა". "მიეცით უკუე კეისრისაჲ კეისარსა და ღმრთისაჲ ღმერთსა" (მთ. 22:19-21), რაც ნიშნავს: თუ კეისარი აღბეჭდავს თავის ხატს მონეტაზე, მაშინ განა ღმერთი არ აღბეჭდავს თავის ხატს ადამიანში? ასე ახლაც ქრისტეს ვერაგმა მტრებმა "გულსა შინა და გულსა შინა იტყოდა ბოროტსა." (ფს. 11:3). რამეთუ ერთხელ იტყოდნენ გულში, მთქმელებს რომ ორპირი გული არ ჰქონოდათ; სწორედ ამიტომაც არის გული ორპირი და არა მარტივი. მრავალ ღვთისმსახურზე ნათქვამია, რომ მათ ჰქონდათ ერთი გული; მათ ჰქონდათ "გული და სული ერთი" ღმერთისთვის (საქმე 4:32). ბევრ უბრალოს აქვს ერთი გული; ხოლო ერთ ვერაგს — ორი. ასე ქრისტეს მტერნიც ამბობდნენ გულსა შინა და გულსა შინა. "გვითხარ ჩვენ, რომელითა ხელმწიფებითა ამას იქმ?" ანუ, რასაც იტყვი, იმის მიხედვით ჩვენ პატივს გცემთ, დაგაფასებთ და განგადიდებთო, — ეს შეიძლებოდა გამოსულიყო ერთი გულიდან; მეორედან კი (რადგან მათ ორპირი გული ჰქონდათ) შეიძლებოდა გამოსულიყო შემდეგი: რასაც იტყვი, იმის მიხედვით ჩვენ შენ გიბოროტმეტყველებთ, გვექნება მიზეზი შეგიპყროთ და დაგადანაშაულოთო. აი, ასეთები იყვნენ ეს მტერნი; მაგრამ მალე ისინი შერცხვებიან სანთლის მეშვეობით და თქვენ მაშინვე იხილავთ მათ სირცხვილს. და დროულად, — რამეთუ დღე იხრება საღამოსკენ; ისინი შერცხვებიან იმ სანთლის მეშვეობით, რომელიც განუმზადა თავის ცხებულს მამამ და რომელზეც თავად უფალმა თქვა: "იგი იყო სანთელი, რომელი იწვებოდა". რა უპასუხა ქრისტემ მათ სიტყვებს: "გვითხარ ჩვენ, რომელითა ხელმწიფებითა ამას იქმ?" "მიუგო იესო და ჰრქუა მათ: გკითხო თქუენ მეცა სიტყუაჲ ერთი. მითხართ მე: ნათლის-ცემაჲ იოანესი ვინა იყო? ზეცით, ანუ კაცთაგან?" ისინი შეძრწუნდნენ და განიზრახავდნენ გულსა მათსა და იტყოდნენ: "უკეთუ ვთქუათ: ზეცით, მრქუას ჩუენ: რაჲსათვის არა გრწამდა მისი?" ანუ, რას მეკითხებით მე, რომელი უფლებით ვაკეთებ ამას, როდესაც ჩემზე უკვე წარმოთქვა მოწმობა მან, ვისაც თქვენ ეკითხებოდით? "ამრიგად, უკეთუ ვთქუათ: ზეცით, მრქუას ჩუენ: რაჲსათვის არა გრწამდა მისი? უკეთუ ვთქუათ: კაცთაგან, გვეშინის ერისა ამის, რამეთუ ყოველთა იოანე ვითარცა წინასწარმეტყუელი ისე უპყრიეს" (მთ. 21:24-26). ასე, ეშინოდათ რა ხალხისა და ჭეშმარიტებისა, მათ მოკრძალებითა და შურით თავიანთ სიბრმავეში უპასუხეს: "არა ვიცით" (მთ. 21:27). ასე, მოტანილ იქნა სანთელი და სიბნელე გაქრა. რამეთუ თუმცა ქრისტეს მტერნი რჩებოდნენ მასთან ხორციელად, მაგრამ გულში გაქცევით უშველეს თავს, ამბობდნენ რა, რომ არ იციან ის, რაც იცოდნენ. გულის შიში გაქცევის ნიშანია. მათ ეშინოდათ ხალხისგან ქვებით ჩაქოლვისა, თუ იტყოდნენ, რომ იოანეს ნათლისღება კაცთაგან იყო; ეშინოდათ იესო ქრისტესგან მხილებისა, თუ იტყოდნენ, რომ იოანეს ნათლისღება ზეციდან იყო. ამრიგად, შეძრწუნებულნი მიმოიფანტნენ. შეშინდნენ იოანეს სახელით და შეძრწუნებულნი დუმდნენ. ამიტომ იესომ უთხრა მათ: "არცა მე გითხრა თქუენ, რომელითა ხელმწიფებითა ამას ვიქმ" (მთ. 21:27).

ამრიგად, იოანე ნათლისმცემელი იყო განკუთვნილი ჩვენი უფლის იესო ქრისტესთვის, რათა ყოფილიყო სანთელი. ქრისტეს მტერნი, რომლებიც მას ვერაგულად ეკითხებოდნენ, ამ სანთლის შუქზე სირცხვილით განეშორნენ. ასე აღსრულდა სიტყვები: "მტერთა მისთა შევმოსო სირცხვილი". ჩვენ კი, ძმებო, შეიცნობთ რა უფალს მისი წინამორბედის, იოანე ნათლისმცემლის მეშვეობით, და კიდევ უფრო მეტად გვწამს რა ქრისტესი მისივე საკუთარი მოწმობის გამო, რომლის შესახებაც ამბობს: "მაქუს წამებაჲ უფროჲს იოანესა", გავხდეთ მისი სხეული, როგორც თავისა, რათა ერთი იყოს ქრისტე — თავიც და სხეულიც, და რათა ჩვენზე ყველაზე, ვინც მასთან ერთნი გავხდით, აღსრულდეს სიტყვები: მას ზედა აღყუავნეს სიწმიდე ჩემი". ამინ.