თავი მოჰკვეთეს, მაგრამ ვერ გააჩუმეს...
11.09.2026
(11 სექტემბერი - იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთა)
დღეს, 11 სექტემბერს (ძველი სტილით 29 აგვისტოს), მართლმადიდებელი ეკლესია ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე,
სევდიან და ამავდროულად, სულიერად უდიდეს დღესასწაულს - წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთას აღნიშნავს. ეს არის დღე, როდესაც დედამიწაზე შობილთაგან ერთ-ერთი უდიდესი ადამიანი, უფლის წინამორბედი, ტრაგიკულად და მარტვილურად აღესრულა. სწორედ ამიტომ, ეკლესიამ ეს დღე მკაცრ სავალდებულო მარხვად დააწესა.
რა მოხდა ორი ათასწლეულის წინ?
გალილეის მმართველმა, ჰეროდე ანტიპამ, თავის კანონიერ ძმას, ფილიპეს, ცოლი - ჰეროდიადა წაართვა და მასთან ცოდვილ თანაცხოვრებაში შევიდა. იოანე ნათლისმცემელი, უდაბნოს მკაცრი ასკეტი და ჭეშმარიტების ხმა, არ დუმდა. ის ღიად ამხელდა მეფეს: "არ გერგება შენი ძმის ცოლი!"
ამ სიმართლისთვის წინასწარმეტყველი საპყრობილეში ჩააგდეს. თუმცა ჰეროდეს მისი მოკვლის ეშინოდა, რადგან ხალხს იოანე წმინდანად მიაჩნდა.
ყველაფერი ჰეროდეს დაბადების დღის წვეულებაზე გადაწყდა. მთვრალი დიდებულების წინაშე ჰეროდიადას ქალიშვილმა, სალომემ იცეკვა. მისით მოხიბლულმა მეფემ სახალხოდ დაუფიცა, რომ რასაც ისურვებდა, ყველაფერს შეუსრულებდა, თუნდაც სამეფოს ნახევარს. ბოროტებითა და შურით აღვსილმა დედამ შვილს ყველაზე შემზარავი რამ დაარიგა - მას ლანგრით იოანე ნათლისმცემლის თავი უნდა მოეთხოვა.
ჰეროდე შეწუხდა, მაგრამ სტუმრების თვალში "სიტყვის გამტეხად" გამოჩენის შიშით, საკუთარ სინდისს გადააბიჯა. ჯალათმა საპყრობილეში თავი მოჰკვეთა ყველაზე დიდ წინასწარმეტყველს და ლანგრით მიართვა მოცეკვავე გოგონას... გადმოცემის თანახმად, მოკვეთილმა თავმა ლანგარზეც კი გაიმეორა მამხილებელი სიტყვები: "ჰეროდე, არ გერგება შენი ძმის ცოლი!"
რას გვასწავლის ეს დღე დღეს?
ჰეროდეს ნადიმი დღესაც გრძელდება. ჩვენი სამყარო ხშირად ჰგავს იმ წვეულებას, სადაც ცოდვა ზეიმობს, ხოლო სიმართლის ხმა ყურს ჭრის და მის გაჩუმებას ყოველგვარი ხერხით ცდილობენ.
იოანე ნათლისმცემელი თითოეული ჩვენგანის სინდისია. როცა ვცოდავთ, სინდისი შიგნიდან გვამხელს. ჩვენ კი, ჰეროდეს მსგავსად, ხშირად ვცდილობთ ამ ხმის "საპყრობილეში ჩაკეტვას", ან სულაც - მის "მოკვეთას", რათა ჩვენივე ვნებებით ტკბობაში ხელი არ შეგვიშალოს. მაგრამ იოანეს ისტორია მთავარ ჭეშმარიტებას გვეუბნება: სიმართლეს თავს კი მოჰკვეთ, მაგრამ ვერასოდეს გააჩუმებ!
იოანე ნათლისმცემელმა თავისი სიკვდილითაც კი გაიმარჯვა. მან ჯოჯოხეთში მყოფ სულებს პირველმა ახარა, რომ მალე მაცხოვარი მოვიდოდა მათ გამოსახსნელად.
ტროპარი:
ხსენება მართლისა ქებით აღესრულების, ხოლო შენდა კმა არს წამება უფლისა, წინამორბედო, რამეთუ ჭეშმარიტად გამოსჩნდი უდიდებულეს წინასწარმეტყველთა და რამეთუ ქადაგებულსა მას შენ მიერ წყალთა შინა ღირს იქმენ ნათლისცემად და იწამე ჭეშმარიტებისათვის, და სიხარულით ახარე მყოფთა ჯოჯოხეთისათა ღმერთი ხორცითა გამოჩინებული და აღმხუმელი ცოდვათა სოფლისათა, რომელი მოგვანიჭებს ჩუენ დიდსა წყალობასა.
კონდაკი:
წინამორბედისა დიდებულისა თავისკვეთაი განგებულება იქმნა საღმრთო, რათამცა მყოფთა ჯოჯოხეთისათა უქადაგოს მოსლვაი მაცხოვრისა; გოდებდინ აწ იროდიადა უსჯულოსა მისთვის მკულელობისა, რამეთუ არა შეიყუარა სჯული ღმრთისა ცხოველისა, არცა სუფევაი საუკუნო, არამედ საწუთო ესე ამაო.
წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ლოცვა და მეოხება შეგვეწიოს თითოეულ ჩვენგანს, რათა არასოდეს დავდგეთ სიმართლის გამყიდველთა და სინდისის გამჩუმებელთა რიგებში!